Skip to content
Skip to content
  1. Home
  2. /
  3. Juridische begrippen

'Mensen die bij de politie werken, zowel recherche als blauw, gebruiken onderling een ontoegankelijke mix van afkortingen, formele vaktaal­ en beroepsjargon. Ooit is dat begonnen met portoprotocol, een poging om het meeluisteren met de hulpdiensten te ontmoedigen. Tegenwoordig hebben wij een recherchewoordenboek voor straattaal nodig om criminele communicatie te kunnen begrijpen.'

Maarten Severyn over vaktaal

Achter de woorden: je weet niet wat je leest

Juridische begrippen uit de wereld van het Openbaar Ministerie

Ook de wereld van het Openbaar Ministerie kent vele afkortingen, en in een aantal gevallen staan ze voor nogal ingewikkeld juridisch jargon. Dat bevordert de communicatie tussen vakgenoten, maar is een probleem als de juridische boodschap de mensen die het aangaat niet of maar gedeeltelijk bereikt. Met deze afkortingen zal ik de geïnteresseerde lezer van Severyn & Govaert zo min mogelijk vermoeien, maar ik ga ze net als voor de andere categorieën bijhouden in een overzicht dat je hieronder kunt raadplegen. 

In dit bestand zul je de betekenis van de meeste juridische begrippen uit de wereld van het Openbaar Ministerie kunnen vinden. Vaak actueel, soms van wat langer geleden, maar altijd een poging tot verheldering. En alles op alfabetische volgorde natuurlijk…

NB.: Dit overzicht wordt regelmatig aangevuld. Heb je aanvullingen of correcties?  Heel graag, twee weten meer dan één, toch? Stuur in dat geval alsjeblieft een mailtje naar All Fiction. Dank alvast! Veel leesplezier!

Kennisbank All Fiction - Juridische begrippen

Alles | A B C D E F G H I J K L M N O P R S T U V W Z
Er zijn 22 begrippen in deze lijst die beginnen met de letter O.
O
OFFICIER VAN JUSTITIE
Vertegenwoordiger van het Openbaar Ministerie in de rechtszaal. Als officier van justitie heb je twee hoofdtaken. Ten eerste geef je leiding aan de politie en de recherche bij het opsporingsonderzoek in strafzaken. Zij sporen mensen op die van een misdaad worden verdacht. Afhankelijk van de resultaten van dit onderzoek moet je besluiten de zaak voor de rechter te brengen (dagvaarden), een schikking aan te bieden of de zaak te seponeren (bijvoorbeeld bij gebrek aan bewijs). Bij een strafzitting krijg je het woord voor het zogenaamde requisitoir. Je geeft daarin aan welke feiten naar jouw mening bewezen moeten worden verklaard en welke straffen of maatregelen daarvoor moeten worden opgelegd. Ten tweede ben je openbaar aanklager. Dat betekent dat je een verdachte beschuldigt omdat hij de wet heeft overtreden. Je werkt bij een rechtbank in opdracht van een hoofdofficier van justitie, maar je bepaalt zelf hoe je je werk uitvoert. Daarbij houd je je aan de richtlijnen van het beleid dat je zelf voor een deel hebt uitgestippeld.
OIO | OFFICIER IN OPLEIDING
De OIO-opleiding voor officier van justitie duurt minimaal 1,5 en maximaal 4 jaar. De opleiding voor assistent-officier van justitie duurt een jaar. Gedurende de opleiding ben je - onder begeleiding - zelfstandig werkzaam als officier van justitie of als assistent-officier van justitie.
OM
Veel gebruikte afkorting voor Openbaar Ministerie. Zie: Openbaar Ministerie.
OM-AFDOENING
Sinds begin 2008 kan het Openbaar Ministerie zelf lichte straffen opleggen. Dat kan voor strafbare feiten als rijden onder invloed, rijden met onverzekerde motorrijtuigen en veelvoorkomende eenvoudige zaken. Vrijheidsbenemende straffen kunnen alleen opgelegd worden door een rechter.
ONDERBEWINDSTELLING
Maatregel van de kantonrechter om het goederenbeheer van personen die daar zelf niet meer voor kunnen zorgen over te dragen aan een bewindvoerder.
ONDERCURATELESTELLING
Het benoemen van een curator voor een meerderjarig persoon die zijn financiële zaken door lichamelijke of geestelijke oorzaken niet meer goed zelf kan regelen.
ONDERTOEZICHTSTELLING
Maatregel opgelegd door de kinderrechter waarbij de ouders/voogd worden beperkt in het ouderlijk gezag/voogdij en waarbij het toezicht op het kind wordt opgedragen aan bijvoorbeeld Bureau Jeugdzorg.
ONHERROEPELIJK
Niet te herroepen, niet te veranderen. Een uitspraak is onherroepelijk als de rechtzoekende geen beroep of cassatie meer kan instellen, bijvoorbeeld omdat de termijn waarbinnen men beroep moet instellen verlopen is. De zaak is dan helemaal afgedaan.
ONRECHTMATIG
In strijd met het recht.
ONRECHTMATIG BEWIJS
Bewijs dat het Openbaar Ministerie niet volgens de regels van het recht heeft verkregen.
ONTOEREKENINGSVATBAAR
Het niet toerekenen van een strafbaar feit aan de dader vanwege zijn psychische toestand.
ONTSLAG VAN RECHTSVERVOLGING
Beslissing van de rechter als hij vindt dat de verdachte het tenlastegelegde feit wel heeft gepleegd, maar dit feit (zoals in geval van overmacht of noodweer) of de verdachte (zoals bij psychische stoornis of noodweerexces) niet strafbaar is. Ontslag van rechtsvervolging wordt vaak verward met vrijspraak. Het verschil zit in het bewijs. Als de rechter vindt dat dat ontbreekt, spreekt hij de verdachte vrij.
ONVOORWAARDELIJKE STRAF
Straf die daadwerkelijk uitgevoerd wordt. Zie ook: Voorwaardelijke straf.
OP ZITTING
In de wereld van het Openbaar Ministerie zegt men op zitting in plaats van tijdens de zitting.
OPENBAAR MINISTERIE
Het Openbaar Ministerie valt onder het ministerie van Justitie, geeft leiding aan het opsporingsonderzoek van politie en recherche en vervolgt de verdachten. Zie ook: Officier van justitie.
OPIUMWET
De Opiumwet werd in het leven geroepen ten tijde van de strijd tegen het opiummisbruik begin 20e eeuw. De huidige Opiumwet, die daarna nog vele malen gewijzigd is, kwam in 1928 tot stand. Gebruik op zich wordt niet als een strafbare handeling gezien. Gebruikers worden niet vervolgd. Wel verboden is: bezit, handel, productie, invoer en uitvoer. De straffen die in de wet voor drugs op lijst I genoemd worden zijn veel hoger en zwaarder dan de straffen voor producten op lijst II. 
OPIUMWET LIJST 1
Lijst van bij wet verboden harddrugs waarvan de gevolgen bij verkeerd gebruik onontkoombaar kunnen zijn. Zij leveren in de ogen van de wetgever een onaanvaardbaar risico op voor de volksgezondheid. Het gaat daarbij ondermeer om MDMA, cocaïne, speed, amfetamine, ketamine, xtc, GHB en heroïne.
OPIUMWET LIJST 2
Op deze lijst staan cannabisproducten (hasj en wiet), paddestoelenextracten, kalmeringsmiddelen als Valium en Seresta en diverse slaapmiddelen.
OPPORTUNITEITSBEGINSEL
Het uitgangspunt dat een officier van justitie zelf beslist of een strafbaar feit wordt vervolgd. Indien een succesvolle (verdere) vervolging van een verdachte technisch haalbaar is, maar op gronden aan het algemeen belang ontleend onwenselijk wordt een beleidssepot toegepast. Als de officier beslist om niet te vervolgen dan kan een belanghebbende daarover een klacht indienen bij het gerechtshof met het verzoek alsnog opdracht te geven tot vervolging.
OPSPORINGSONDERZOEK
Onderzoek door de politie naar strafbare feiten, onder leiding van de officier van justitie.
ORDE VAN ADVOCATEN
Alle advocaten in ons land zijn verplicht lid van de Nederlandse Orde van Advocaten en moeten zich houden aan de eisen die deze beroepsorganisatie stelt.
OVERTREDING
Een licht strafbaar feit.