Skip to content
Skip to content
  1. Home
  2. /
  3. Politietaal

'Mensen die bij de politie werken, zowel recherche als blauw, gebruiken onderling een ontoegankelijke mix van afkortingen, formele vaktaal­ en beroepsjargon. Ooit is dat begonnen met portoprotocol, een poging om het meeluisteren met de hulpdiensten te ontmoedigen. Tegenwoordig hebben wij een recherchewoordenboek voor straattaal nodig om criminele communicatie te kunnen begrijpen.'

Maarten Severyn over vaktaal

Achter de woorden: je weet niet wat je leest

Achter-de-woorden-kaal

Politietaal: vaktermen uit de wereld van de politie

De interne communicatie bij de politie kent honderden ‘staande uitdrukkingen’ en sinds de vorming van de Nationale Politie is dat aantal fors omhoog gegaan. Om tijdens mijn research te kunnen begrijpen wat ik lees, hanteer ik inmiddels een lijst van ruim 520 termen en steekwoorden uit het politiejargon. Deze geheimtaal ga ik voor de geïnteresseerde lezer van Severyn & Govaert bijhouden in een groeiend bestand. Ik wil de wereld waarover ik schrijf wel kunnen begrijpen 😉…

Deze vaktermen, het ‘beroepsjargon’, zijn meestal alleen voor ingewijden begrijpelijk. In dit overzicht leg ik uit wat deze termen en steekwoorden uit de vaktaal van politie en justitie betekenen. Vaak actueel, soms van wat langer geleden, maar altijd een poging tot verheldering. En alles op alfabetische volgorde natuurlijk…

NB.: Dit overzicht wordtregelmatig aangevuld met nieuwe vaktermen uit de wereld van politie. Heb je aanvullingen of correcties?  Heel graag, twee weten meer dan één, toch? Stuur in dat geval alsjeblieft een mailtje naar All Fiction. Dank alvast! Veel leesplezier!

Kennisbank All Fiction - Politietaal

Alles | ? A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
Er staan momenteel 236 vaktermen in deze lijst
?

Direct overleg tussen vertegenwoordigers van recherche en Openbaar Ministerie in het Internationaal Rechtshulp Centrum. Een IRC is voor politie en justitie het aanspreekpunt op het gebied van internationale rechtshulp.
A
ACHTJE
De dronken bestuurder van een voertuig (officieel: onder invloed), naar artikel 8 in de Wegen?verkeerswet 1994.
AFBREUKRISICO
Kans op mislukking. In opsporingsonderzoeken het risico dat criminelen er te vroeg achter komen dat ze onderzocht worden; het risico dat bepaalde keuzes in de opsporing door de rechter niet geaccepteerd worden, hetgeen kan leiden tot vrijspraak of niet-ontvankelijkheid.
AMBTSELASTIEK
Een versluierende term voor het gladstrijken van juridische oneffenheden in een proces-verbaal.
AMBULANCE RIJDT
Ingesleten term binnen de communicatie van de Meldkamer (tegenwoordig Operationeel Centrum): Er is een ambulance onderweg naar het opgegeven adres.
AMERIKAANTJE
Het eruit drukken van een (voor)deurslot een zware krik of koevoet.
ANTECEDENTEN
In het verleden geregistreerde strafbare feiten (zie strafblad) die ervoor kunnen zorgen dat je verdacht wordt van soortgelijke nieuwe misdrijven.
ANTON
Portofoonprotocol voor autodiefstal
APAAN
Een wit tot geelachtig poeder met een scherpe geur, pre-cursor voor amfetamine. Een precursor is een chemische stof die tijdens een reactie in een andere stof wordt omgezet, in dit geval in amfetamine. Zonder vergunning is het bezit van apaan strafbaar.
ARTIKEL 8
Een artikel 8-tje is een bestuurder die rijdt onder invloed van alcohol en/of drugs
B
BALKJE LEGGEN
Een lijntje coke voorbereiden.
BALLISTIEK
Ballistiek is de studie van het gedrag van een projectiel door de loop van een wapen (interne ballistiek), door de lucht (externe ballistiek) of na inslag in het doel (terminale ballistiek). De studie van het gedrag van het projectiel in het menselijk lichaam wordt wondballistiek genoemd.
BALLISTISCH ONDERZOEK
Forensisch wapen- en munitieonderzoek. Karakteristieke kenmerken van patroonhulzen, lopen en kogelpunten spelen daarbij een belangrjke rol.
BASE
De meest zuivere vorm van een drug, wordt vaak gerookt uit een basepijp (= waterpijp).
BEMONSTERD
Er is bemonsterd: er zijn biologische sporen als bloed, speeksel e.d. afgenomen op de PD, bijvoorbeeld van een slachtoffer.
BERNHARD
Een Bernhardje is een portofoonterm voor bromfiets- of fietsdiefstal.
BETREDEN
Betreden staat voor zoekend rondkijken. Handen op de rug en alleen maar kijken. Een eventuele (tussen)deur mag worden geopend als dit nodig is voor de betreding.
BEVIND VAN ZAKEN
Handelen naar bevind van zaken: optreden in overeenstemming met de situatie die je aantreft, bijvoorbeeld op een PD.
BEVOEGD GEZAG
Bij de Nationale Politie is de korpschef formeel het bevoegd gezag. Henk van Essen is per 1 mei 2020 benoemd tot eerste hoofdcommissaris van politie (korpschef). In die functie geeft hij leiding aan de Nederlandse politie. Van Essen maakte al sinds 2013 deel uit van de korpsleiding. De laatste vier jaar was hij plaatsvervangend korpschef. Het bevoegd gezag is in de praktijk gemandateerd aan een eenheidschef (rang: hoofdcommissaris) en vaak per eenheid doorgemandateerd aan een districtschef of sectorhoofd. Deze treedt dan feitelijk op als bevoegd gezag.
BIOMETRIE
Biometrische gegevens zijn de meetbare eigenschappen van levende wezens. In opsporingsonderzoeken is het gebruik van gezichtsherkenning sterk in ontwikkeling.
BLAUWE WAAS
Vol adrenaline, opgezweept door zwaailicht en sirene.
BLIND IN BURGER
Opereren in burger, in een burgerauto / dienstauto zonder politiekenmerken.
BLUEVIEW
In BlueView worden verhoren, aangiftes en gegevens van verdachten uit alle regionale eenheden opgeslagen. Het is een integrale bevragingsmodule die op trefwoord de BVHs van alle politie-eenheden (Basis Voorziening Handhaven) en het BPS (Bedrijfsprocessensysteem) van de Koninklijke Marechaussee kan doorzoeken op relevante informatie. BlueView zorgt voor een zeer diepgaande informatie-naslag voor de eenheden op straat.
BOB
De Wet Bijzonder Opsporingsbevoegdheden (BOB) regelt ingrijpende opsporingsmethoden als observatie, infiltratie en afluisteren (het opnemen/inzien van vertrouwelijke communicatie per telefoon en/of mail). Deze wet regelt het toezicht op het gebruik, zowel intern bij de politie en het OM, als extern door de rechterlijke macht en de advocatuur. Gangbare duur van dergelijke maatregelen is een maand.
BOB-KAMER
BOB staat voor Bijzondere Opsporings Bevoegdheden: het uitlezen van historische telefoongegevens, het afluisteren van telefoongesprekken, het plaatsen van afluisterapparatuur in bijvoorbeeld autos, het opvragen van beelden van beveiligingscameras, pseudo-kopen (op Marktplaats bv), infiltraties. In deze ruimte werken OM en recherche samen. Rechercheurs kunnen daar snel en simpel toestemming vragen voor het zetten van een telefoontap of het opvragen van camerabeelden. Alles wordt vastgelegd, gecontroleerd en opgeborgen in kluizen. BOB-medewerkers zijn technisch goed onderlegd en op de hoogte van de nieuwste afluistertechnieken.
BOMMETJE
Kleine hoeveelheid coke of MDMA-kristallen in vloeipapier, bedoeld om te slikken.
BONEN
Criminele term voor kogels.
BOS
Het Bos (Beslissingondersteunend Systeem) is een softwareprogramma van de recherche om de keuzes en beslissingen rond forensisch onderzoek op een Plaats Delict te verbeteren. Het gaat dan vooral om het bemonsteren en veiligstellen van forensische sporen (waar ga je zoeken naar welke sporen) en het selecteren van SVOs (stukken van overtuiging = bewijsmateriaal) voor vervolgonderzoek, bijvoorbeeld door het NFI. Het programma ondersteunt politiemensen op een PD met informatie zoals die is opgenomen in registratiesystemen van de politie en NFI.
BOVEN DIENSTDOEN
Werken bij de recherche (ook wel burgerpot).
C
CAUTIE
De cautie is de mededeling aan een verdachte dat deze het recht heeft om te zwijgen: 'U bent niet tot antwoorden verplicht'. De cautie moet voorkomen dat een verdachte ongewild meewerkt aan zijn eigen veroordeling.
CELLENCOMPLEX
In Amsterdam heeft de recherche de beschikking over drie cellencomplexen: het HB (Hoofdbureau Elandsgracht), het CZO (Cellencomplex Zuidoost) en het CNW (Cellencomplex Noord-west, naast bureau Meer en Vaart).
CHAPTER
Afdeling van een motorclub.
CHINEES
Chinees gaan (ook wel crypto of krypto): storingsapparatuur gebruiken die het onmogelijk maakt om communicatie via mobilofoon of portofoon te volgen.
CIVIEL VONNIS
Uitspraak van de rechter in een geschil tussen twee burgerlijke partijen (bedrijven, natuurlijke personen).
CODE BRUIN
Koffie is klaar, portofoontaal voor pauze houden.
COLA-PLUS
Cola met XTC-poeder daarin opgelost.
COLLEGA
Politiemensen spreken over collega (zonder lidwoord), dat gebeurt in alle rangen: Zij is collega.
COMMUNE STRAFBAARSTELLINGEN
Alle strafbaarstellingen voor misdrijven en overtredingen die zijn opgenomen in het Wetboek van Strafrecht, zoals diefstal, mishandeling, moord en dergelijke. In Bijzondere Wetten zijn ook strafbaarstellingen opgenomen; bekende voorbeelden zijn de Opiumwet en de Wet Wapens en Munitie.
COMPLOT
Een softwareprogramma. Dit plotsysteem regelt het centraal opereren van de Meldkamer. Tegenwoordig wordt de Meldkamer steeds vaker Operationeel Centrum (OC) genoemd.
CONFRONTATIEGLAS
Doorzichtige spiegel gebruikt bij de Oslo-confrontatie, ook wel line-up (= in een rij staan) of simpel confrontatie genoemd. Tijdens deze confrontatie moet een getuige van een misdrijf de dader aanwijzen uit een aantal naast elkaar opgestelde mensen.
CRYSTAL METH
Tina, crystal meth of ice zijn allemaal verschillende benamingen voor de verslavende harddrug methamfetamine. Tina wordt veel in de Nederlandse gayscene gebruikt. Methamfetamine is een sterke vorm van amfetamine (speed).
D
DACTY
Kort voor dactyloscopie: de techniek voor het zichtbaar maken, classificeren en identificeren van vingerafdrukken.
DELICT
Strafbaar feit: officieel een menselijke handeling die binnen de grenzen van een wettelijke strafbepaling valt en daarom strafbaar is gesteld door de wetgever.
DIRK
Portofoonprotocol voor rijden onder invloed.
DRIEHOEKSOVERLEG
Het overleg tussen vertegenwoordigers van politie, Openbaar Ministerie en lokale overheid. In Amsterdam heb je naast de grote driehoek (eenheidschef politie, burgemeester en hoofdofficier van justitie) ook subdriehoeken, overleg over veiligheid en beleid in kleinere gebieden binnen de stad.
DRIVER
In crimineel taalgebruik de chauffeur van een vluchtauto bij bijvoorbeeld liquidaties.
E
ECSTASY
XTC (ecstasy) is na cannabis de meest gebruikte partydrug in Nederland. Gebruik kan leiden tot een aantasting van de hersenen. XTC heeft een stimulerend en een bewustzijnsveranderend effect en is te koop in de vorm van pillen, capsules en poeders. De werkzame stof heet MDMA (3,4-methyleendioxy-methamfetamine).
EFEDRINE
Efedrine stimuleert je zenuwstelsel, bij gebruik voel je je alert, helder, klaarwakker en actief. Het middel werkt bloeddrukverhogend en kan je geestelijk afhankelijk maken. Het is een van de grondstoffen voor de productie van methamfetamine (ook wel Tina, ice of crystal meth).
EMBARGO-ONDERZOEK
Onderzoek met vertrouwelijke status. Alleen in zeer beperkte kring mag men weten dat het onderzoek loopt, ook de resultaten worden met zo min mogelijk mensen gedeeld.
ETALEUR
Ook wel potloodventer of exhibitionist: iemand die seksueel opgewonden raakt door het laten zien van zijn of haar geslachtsdelen aan iemand die dat niet verwacht. Veel mensen denken daarbij alleen aan enge mannen in donkere steegjes, maar er zijn ook vrouwen die het opwindend vinden om in het openbaar hun kleren uit te trekken. Zij krijgen meestal minder negatieve reacties dan mannen omdat vrouwelijk naakt sociaal gezien veel meer geaccepteerd is.
EXECUTIEVE POLITIE-AMBTENAREN
Deze werknemers komen in dienst nadat zij een verkorte politieopleiding hebben gevolgd. Zij worden als specialist aangesteld in de vakgebieden Intelligence, Forensische Opsporing (FO) en Operationeel Specialismen (OS) en hebben algemene opsporingsbevoegdheid.
F
FERDINAND
Portofoonprotocol voor doorrijden na een ongeluk.
FIETSEN
Crimineel jargon voor (vlucht)autos.
FLIPPEREN
De dagschoot is het deel van het slot dat met de deurkruk, een draaiknop of een sleutel bewogen kan worden. Meestal is het afgeschuind en verend, zodat de deur in het slot kan vallen. Het wegschuiven van de dagschoot met behulp van een stukje hard plastic (bijvoorbeeld een creditcard) wordt in het jargon flipperen genoemd.
FLYING SQUAD
Snel inzetbare unit van de Mobiele Eenheid.
G
GAAN WE NAAR BINNEN?
Doen we een inval? Een politie-inval is het met geweld binnendringen van een woning of gebouw, vaak met inzet van een arrrestatieteam.
GANGSPOOR
Ieder mens heeft een eigen, specifieke manier van lopen. Dit gangspoor, bijvoorbeeld van een inbreker op een PD, kun je fotograferen, opmeten en vastleggen. Daarmee is het een opsporingstechnisch middel geworden.
GARAGEKORRELS
Term waarmee criminelen apaan bedoelen. Apaan is een grijs, grof poeder, een pre-cursor voor amfetamine.
GEMEENTESLEUTEL
Zware stalen paal met twee handvaten, ook wel bonkie of deurforceerder. Gebruikt door de politie om bij het ontbreken van sleutels afgesloten (voor)deuren mee open te rammen.
GERARD
Politiejargon voor een geweldsdelict of geweldpleger.
GRIJS
De rechercheafdelingen van de Nationale Politie, rechercheurs werken in burgerkleding.
Grijs vs. Blauw
Grijs heeft regelmatig kritiek op de manier waarop zaken door Blauw op papier gezet worden. Onwetendheid of het geen oog hebben voor het vervolgonderzoek zorgt ervoor dat cruciale zaken niet verder afgehandeld worden, men denkt dat doet de recherche wel. Zon incomplete zaak levert extra werkt op. Blauwe collegas lopen steeds vaker een jaar stage bij de recherche, ze krijgen zo meer begrip voor de zaken waar een rechercheur tegen aan loopt. Het uitgangspunt is dat die stagiar zijn ervaringen deelt met de collegas op zijn afdeling.
GRUTHOKKERS
Verouderde term voor handelaren in helinggevoelige goederen, zoals een goudsmid, rijwielhandelaar, uitdrager, tagrijn (koopman oudijzer, touw), horlogemaker, opkoper of kashouder (verkoopt goud en zilver op markt).
GSM UITLEZEN
Het uitlezen van het geheugen van een gsm, met inbegrip van de opgeslagen berichten, is een maatregel die volgt uit de beslagmaatregel en die kan binnen een opsporingsonderzoek zonder verdere vormvereiste genomen worden.
GSM UITPEILEN
Bellen, internetten en whatsappen met een gsm werkt alleen via het opvragen van de informatie bij een zendmast. Wanneer het mobieltje aanstaat kun je bepalen op welke zendmast het is aangemeld. In de stad is die bepaling nauwkeuriger dan op het platteland omdat daar in verhouding meer zendmasten staan opgesteld. Politie en justitie maken gebruik van een stille sms om verdachten uit te peilen. Die sms geeft de telefoon opdracht contact met de centrale te zoeken. Met behulp van een zogenaamde IMSI-catcher kan de locatie van de verdachte vervolgens worden bepaald.
H
HAKPOEDER
Crimineel jargon voor speed, amfetamine of pep. Een wit of gelig poeder dat de meeste gebruikers nemen om niet moe te worden en langer door te kunnen gaan. Speed kan verslavend zijn en zorgt voor schade aan het gebit, de neus en de hersenen. Je kunt last krijgen van psychische klachten zoals angst, verwardheid, agressie en psychoses, lichamelijk kan het hartproblemen veroorzaken of een hersenbloeding.
Half geladen is het wapen wanneer je een volle patroonhouder in het pistool schuift.
HANDBOEIEN
Handboeien, ook wel transportboeien, worden gebruikt bij het vervoer van verdachten of arrestanten. Bij het omdoen van de boeien zet de agent het beweegbare deel van de handboei tegen een van je polsen en drukt hij dat deel vast in de andere helft. Officieel mag dat niet te hard gedaan worden, want dan bestaat de kans op stremming van de bloedsomloop. Als dit alles goed gedaan wordt slaat de boei gelijk dicht. Hierna volgt de andere pols. Tot slot vergrendelt de agent het geheel door middel van een dubbellock, waardoor ze niet strakker kunnen gaan zitten. Soms, bijvoorbeeld bij massale demonstraties worden tie-wraps gebruikt, plastic bandjes die iemands polsen samenbinden. Deze strips zijn een stuk lichter dan handboeien, en veel goedkoper.
HEAD
Crimineel jargon voor de schutter, degene die bij een liquidatie de trekker overhaalt.
HEISA-TEAM
Politieteam dat zich bezighoudt met de bestrijding van (drugs)overlast in de binnenstad, veroorzaakt door gebruikers: junks, zwervers, dronken lui.
HENDRIK
Politiejargon voor heling, het opslaan en/of doorverkopen van gestolen goederen.
HETERDAAD
Heterdaad is het betrappen van de dader terwijl het strafbare feit wordt begaan. Bij heterdaad mag de verdachte worden aangehouden door opsporingsambtenaren. Ook burgers mogen een verdachte op heterdaad aanhouden, op voorwaarde dat zij hem of haar direct overdragen aan de politie. Als er geen sprake is van heterdaad moet de opsporingsambtenaar toestemming vragen aan de officier van justitie om over te gaan tot aanhouding buiten heterdaad.
HIPPIECRACK
Jargon voor lachgas, een kleur- en geurloos drijfgas, verkrijgbaar in lachgaspatronen voor bijvoorbeeld slagroomspuiten. Het inhaleren van lachgas zorgt voor een korte, sterke roes en lijkt een beetje op dronkenschap. De effecten treden vrijwel meteen op: een korte bedwelming van 1 tot 5 minuten geeft een gevoel van bijna-bewustzijnsverlies. De gebruiker wordt licht in zijn hoofd, voelt geen pijn en kan dingen zien of horen die er helemaal niet zijn. Dat laatste noem je hallucineren.
HISTO OPVRAGEN
De recherche kan persoonsgegevens als een IP-adres (het unieke internetadres van een personal computer), een e-mailadres of een woonadres dat hoort bij een telefoonnummer opvragen bij het CIOT. Het Centraal Informatiepunt Onderzoek Telecommunicatie (CIOT) beheert de identificerende gegevens van de telecom- en internetproviders, dat zijn de persoonsgegevens van de abonnees en/of gebruikers.
HITTER
Moordenaar.
HOOFDBUREAU ELANDSGRACHT
Sinds 1941 dient het kantoorcomplex op Elandsgracht 117 (ook wel Marnixstraat 260-264) te Amsterdam als Hoofdbureau van Politie: eerst voor de Gemeentepolitie van Amsterdam, daarna voor de Politie Amsterdam-Amstelland en sinds 2012 voor de Regionale Eenheid Amsterdam, een van de tien regionale eenheden van de Nationale politie van Nederland. Daarnaast is er sinds 2013 nog de Landelijke Eenheid, opvolger van de KLPD, het Korps Landelijke Politiediensten.
I
IEMAND DOORLATEN
'In die hotelkamer hebben ze hem stevig doorgelaten.': hij is ernstig mishandeld.
IJZERS
Crimineel jargon voor vuurwapens.
IMSI-CATCHER
Met behulp van dit opsporingsapparaat kan de politie het IMSI-nummer van een mobiele telefoon achterhalen door middel van een bestandsanalyse door de betreffende telefoonaanbieder. Vervolgens kunnen de opsporingsautoriteiten de mobiele telefoon gericht afluisteren.
IMSI-NUMMER
Naast een telefoonnummer heeft de simkaart in een mobieltje ook een vijftiencijferig nummer, de International Mobile Subscriber Identity. IMSI-nummers identificeren het abonnement waarmee consumenten bellen of internetten.
IN ALLE BEPERKINGEN
In het belang van het onderzoek kan de Officier van Justitie besluiten dat een verdachte in voorlopige hechtenis met niemand mag en kan communiceren, behalve zijn advocaat, politie en justitie. Geen post ontvangen of versturen, niet telefoneren, geen contact met andere gedetineerden, geen kranten, tijdschriften. Geen radio, televisie en internet en soms geldt zelfs een verbod op de kapper. Dit laatste in verband met haartests op het gebruik van verdovende middelen.
INVERZEKERINGSTELLING
De (hulp)officier van justitie kan besluiten om de verdachte na het politieverhoor langer vast te houden. Hij wordt dan in verzekering gesteld. De inverzekeringstelling duurt maximaal drie dagen en kan in uitzonderlijke gevallen met drie dagen worden verlengd. Binnen de duur van de inverzekeringstelling wordt de verdachte voor de rechter-commissaris geleid. Deze toetst of de inverzekeringstelling juridisch in orde is.
ISOLEERCEL
Eenzame opsluiting in een kale cel, ook wel strafcel, kan in Nederland gebruikt worden als disciplinaire maatregel binnen de gevangenis en heeft als functie om de gedetineerde compleet van de buitenwereld te isoleren. Isolatie wordt in Nederland uitsluitend toegepast als er geen andere opties meer zijn.
IZAAK
Politiejargon voor inbraak en/of insluiping.
J
JELLIES
Geleiachtige, boonvormige capsules met het erectie stimulerende middel sildenafil (vgl. viagra), gemakkelijker te slikken dan tabletten.
JOURNAAL
Dagverslag waarin alles wat de recherche op een Plaats Delict heeft verricht wordt bijgehouden.
K
KAREL
Politiejargon voor winkeldiefstal.
KATVANGER
Een zaakwaarnemer/zetbaas die tegen betaling in opdracht van en voor criminelen zaken als autokentekens, bedrijven en bankrekeningen op zijn eigen naam zet of BVs van criminelen beheert.
KETAMINE
Ketamine is een narcose- of verdovingsmiddel. Het wordt onder de bijnamen K, keta, ket, Special K of vitamine Kgebruikt als tripmiddel om een roes te bereiken, zoals dat ook gebeurt met lachgas.
KEUKEN
Jargon waarmee criminelen een drugslaboratorium aanduiden.
KLUISVERKLARING
Een verklaring van een (kroon)getuige en/of verdachte waarvan de officier van justitie garandeert dat deze in een kluis wordt bewaard en pas operationeel gebruikt zal worden indien er overeenstemming is bereikt over de voorwaarden waaronder dat gebeurt.
KOK
Jargon waarmee criminelen een laborant in een drugslaboratorium aanduiden.
KOPPELS
Er wordt bij de recherche vrijwel altijd en bij voorkeur in koppels gewerkt. Persoonlijke voorkeur en keuze is daarbij mogelijk. Koppels werken soms jaren samen.
KOPPELVERHOOR
Verdachtenverhoor uitgevoerd door twee verhoorders aan de hand van een van tevoren gemaakt verhoorplan, in een afgesproken rolverdeling.
KOUD GEZET
Wanneer een crimineel gestolen objecten (wapens, autos) in een geheime bergplaats verstopt voor gebruik later noemt de recherche dat koud gezet.
KREPEERSTERKTE
Onderbezetting, een veel voorkomend fenomeen bij de recherche.
KRYPTO
Ook wel digitale spraakversluiering (DVP) of Chinees: spraakvervorming van communicatieapparatuur door midel van digitale verstorings- of vervormingsapparatuur.
L
LANG LIJK
In de wereld van de spoorwegen ligt bij een aanrijding persoon het lichaam van het slachtoffer meestal achter de trein, over honderden meters verspreid. Incidentenbestrijders en hulpverleners noemen dat een lang lijk.
LEKKEN
Het tegen betaling doorgeven van gevoelige en/of geheime informatie aan criminelen. Boven schaal negen lekken ze niet is een cynische, maar gevleugelde uitdrukking bij de politie.
LENGTE-DUIDINGEN
Voor lengteduidingen op fotos van voorwerpen gebruikt een forensisch rechercheur bij voorkeur een haak met nulpunt en centimeteraanduiding.
LICHTINGSBRIEFJE
Schriftelijk bericht van de officier van justitie aan de directeur van een penitentiaire instelling dat de gehechte verdachte gelicht zal worden, dat wil zeggen tijdelijk meegenomen naar een andere plaats ten behoeve van bijvoorbeeld een verhoor.
LID VAN DE CLUB MAKEN
Politiejargon voor het uitdelen van een bekeuring.
LOODHOUDEND
Loodhoudende (kogel)munitie is giftig en milieuvervuilend. In Nederland wordt deze munitie vooral door jagers nog regelmatig gebruikt. In Duitsland is loodvrije munitie bij de jacht verplicht.
LOODVRIJ
Loodvrije (kogel)munitie. De Nationale Politie schiet loodvrij.
LULIJZER
Politiejargon voor portofoon, ook wel porto.
M

Verouderd politiejargon voor De koffie staat klaar.
Maarten Severyn: ""De eerste CIE-chef die de informatie controleert die door zijn eigen mensen wordt aangedragen
moet nog geboren worden."""
MARIE | MARINUS
Politiejargon voor een milieumisdrijf.
MASTGEGEVENS / MASTMETINGEN
Het Centraal Informatiepunt Onderzoek Telecommunicatie (CIOT) beheert de identificerende gegevens van de telecom- en internetproviders. Het CIOT gebruikt daarvoor het geautomatiseerde informatiesysteem CIS. Het gaat daarbij ondermeer om naam, adres, postcode en woonplaats van de gebruiker. Bevoegde opsporingsdiensten kunnen deze klantgegevens bij het CIOT opvragen.
MATJE
Politiejargon voor een aanrijding met alleen materie?le schade.
MEFEDRON
Miauw-miauw of 4MMC, een drug op de lijst van de Opiumwet.
MELDING MEERIJDEN
Het geven van operationele steun aan collegas die noodhulp bieden.
MELDKAMERCODE: 1
Vrij, beschikbaar.
MELDKAMERCODE: 2
Aanrijdend naar de melding.
MELDKAMERCODE: 3
Ter plaatse bij de melding.
MELDKAMERCODE: 5
Melding afgehandeld.
MELDKAMERCODE: 6
Aanvraag stemcontact Meldkamer.
MELDKAMERCODE: 7
Aanvraag urgent stemcontact Meldkamer.
MELDKAMERCODE: 8
Sluiten.
METHAMFETAMINE
Harddrug op lijst 1 van de Opiumwet. Poeder of kristallen, ook wel ice of crystal meth.
MUTATIE | MUTEREN
Het wijzigen van gegevens in een van de opsporingssystemen van de recherche, meestal met betrekking op actualisering van een dossier, proces-verbaal of journaal.
N
NAFFER
Een crimineel van Noord-Afrikaanse afkomst.
NICO
Politiejargon voor Niet belangrijk.
NIET ONTVANKELIJK
Niet-ontvankelijkheid van het Openbaar Ministerie in het strafprocesrecht betekent het niet vatbaar zijn voor berechting. De rechter kan vaststellen dat het OM niet het recht heeft om een strafzaak te vervolgen, omdat bijvoorbeeld de zaak te lang heeft gelegen, belangrijke stukken niet in het dossier zitten of de opsporing en vervolging niet volgens de geldende regels zijn verlopen.
O
OBSERVATIETEAM
Een observatieteam (OT) is een gespecialiseerde eenheid van de politie die wordt ingezet om personen of zaken te observeren. Het gaat in zon geval om technisch moeilijke observaties in rechercheonderzoeken naar de zware, georganiseerde misdaad. Voor stelselmatige (= langdurige en intensieve) observatie van personen is voorafgaand een bevel van een officier van justitie nodig. Een OT opereert in een strakke werkverdeling gebaseerd op elkaars professie/specialiteit. Door de toenemende verkeersinfarcten in de grote steden wordt observatie per fiets, te voet en met het OV steeds belangrijker. OT-ers communiceren via de standaard erbindingsmiddelen (portofoon en draadloos oortje). Ook de diensttelefoon en software als Whattsapp worden intensief gebruikt. Overigens is een OTer in principe altijd bewapend.
OCHTENDGEBED
De dagelijkse ochtendbriefing van de rechercheteams.
OMKATTEN
Een vorm van zwendel waarbij men gestolen motorvoertuigen een andere identiteit geeft. Men koopt een auto- of motorwrak. Vervolgens wordt een voertuig van hetzelfde model gestolen. Daarin is een identificatienummer ingeslagen, maar dat wordt weggeslepen en vervangen door het nummer van het opgekochte wrak. Het gestolen voertuig krijgt de kentekenplaten en het kentekenbewijs van het wrak en wordt op de tweedehands markt verkocht.
OMSINGELEN
Een term uit de verhoortechniek: je trechtert in je vraagstelling van algemene naar meer specifieke vragen.
ONDERZOEK AAN LICHAAM
Ook wel naakte schouw: onderzoek aan het lichaam is het onderzoek aan de oppervlakte van het hele lichaam en het uitwendig schouwen van de openingen en holten in het bovenlichaam, zoals het inspecteren van de mondholte, de neusholte en de oren. Ook onderzoek naar bijzondere lichaamskenmerken, tatoeages, of verwondingen van de verdachte valt hieronder.
Ongeladen betekent geen magazijn in het wapen
ofwel een leeg magazijn.
ONTMANTELING DRUGSLABS
Als chemische stoffen een bedreiging voor de omgeving vormen, komt de Landelijke Faciliteit Ondersteuning Ontmantelen van het LFSC ter plaatse, kortweg het LFO. Dat gebeurt hoofdzakelijk bij het aantreffen en ontmantelen van drugslaboratoria van synthetische drugs zoals XTC of amfetamine. Het LFO handelt ook bij incidenten waarbij chemische stoffen betrokken zijn. Wordt er chemisch afval gedumpt in Nederland, dan zorgt het LFO voor ondersteuning.
OORTJES
Tegenwoordig worden geen oortjes met snoer meer gebruikt. Het gaat nu om in oortjes. Ze worden op maat van het oor gegoten, in de gehoorgang gedragen en zijn onzichtbaar. Ze zijn alleen bruikbaar door degene voor wie ze gemaakt zijn. Oortjes zijn zo ongeveer het eerste wat in beslag genomen wordt als een politieman- of vrouw van een observatieteam betrokken raakt bij intern onderzoek.
OP BREKEN STAAN
Op het punt staan te bekennen tijdens een verhoorsessie.
OP LUISTEREN STAAN
Een mobilofoon of portofoon aan laten staan zonder zelf aan de communicatie deel te nemen. Op vrijwel iedere rechercheafdeling staat ergens in de vensterbank een portofoon die 24/7 zacht het collegiale verkeer op het meldkamerkanaal weergeeft.
OP M.O. ZOEKEN
Zoeken op modus operandi (Latijn, manier van werken): de specifieke werk- of handelwijze van een crimineel, waaraan hij of zij (of de groep) kan worden herkend.
Op scherp wil zeggen dat de veiligheidspal zo staat dat het wapen onmiddellijk kan worden afgevuurd door de trekker over te halen.
OP ZITTING
In de wereld van het Openbaar Ministerie zegt men op zitting in plaats van tijdens de zitting.
OPDOPPEN
Je lege (of halflege) patroonhouder(s) opnieuw voorzien van patronen tijdens schiettrainingen. Zo heb je bij je volgende schietbeurt voldoende patronen.
OPIUMWET LIJST 2
Op deze lijst staan cannabisproducten (hasj en wiet), paddestoelenextracten, kalmeringsmiddelen als Valium en Seresta en diverse slaapmiddelen.
OPLEGGEN
Voor die zaak is onvoldoende bewijs, hij wordt opgelegd. Het dossier wordt gesloten en verdwijnt in het archief.
OPPORTUNITEITSBEGINSEL
Indien een succesvolle (verdere) vervolging van een verdachte technisch haalbaar is, maar op gronden aan het algemeen belang ontleend onwenselijk wordt een beleidssepot toegepast.
OSCAR
Portofoonprotocol voor een persoon die voorkomt op de (inter)nationale opsporingslijst.
OTTO
Portofoonprotocol voor overtreding van de opiumwet.
OVER DE LIJN HOREN
Telefonisch voorlopige informatie inwinnen.
OVER DE LIJN KOMEN
Politiemensen zeggen Ik kom bij je op de lijn als ze beloven dat ze je later terug zullen bellen.
OVER OP CHINEES
Overschakelen op encryptie: het coderen (of versleutelen) van communicatie zodat onbevoegden niet kunnen meeluisteren.
P

Politiefunctionaris die bij een doorzoeking van een pand (bedrijfspand of woning) belast is met de coo?rdinatie van de doorzoeking. Hij of zij zoekt zelf niet mee, maar ziet toe op een zorgvuldige zoeking en een correct proces-verbaal.
PALM 4
Geheim software-programma van de Nationale Politie.
PESTEN VAN BOVENAF
De bazen pesten moeilijke types door ze op de gang te laten wachten, door bij het ochtendgebed te laten merken dat je zoiets nooit had mogen doen. Ook worden lastige collegas zonder verdere uitleg i.v.m. de onwerkzame situatie gedetacheerd naar een ander afdeling. Daar ben je dan overcompleet. Soms wordt een toegekende promotie vertraagd: je hebt recht op salarisschaal 9, wordt benoemd in 7, dan na een half jaar aanloop naar 8, en na weer een half jaar pas naar 9.
PIKETDIENST RECHERCHE
Een piketdienst bij de recherche kan soms wel een week duren. Je bent dan permanent oproepbaar.
PIT
Zwaailicht.
PITAUTO
Surveillancewagen met zwaailicht.
PLICHTSVERZUIM
Het niet nakomen van opgelegde verplichtingen, het overtreden van enig voorschrift en het doen of nalaten van iets wat een goed ambtenaar in gelijke omstandigheden hoort te doen of nalaten.
PORTOFOON
Portos worden sinds enige tijd op de man verstrekt. Daarvoor ging dat per afdeling en werd er wel eens een (of meerdere) vermist. Portofoons die na inventarisatie niet boven water komen worden op afstand uitgezet / onbruikbaar gemaakt. Na zon incident worden dan ook andere zaken (bv. spullen die thuishoorden in onopvallende dienstautos) opeens weer korte tijd gecontroleerd. Sinds een paar jaar worden recherche-autos periodiek gecontroleerd en aangevuld.
POTLOODVENTER
Ook wel exhibitionist of etaleur: iemand die seksueel opgewonden raakt door het laten zien van zijn of haar geslachtsdelen aan iemand die dat niet verwacht. Veel mensen denken daarbij alleen aan enge mannen in donkere steegjes, maar er zijn ook vrouwen die het opwindend vinden om in het openbaar hun kleren uit te trekken. Zij krijgen meestal minder negatieve reacties dan mannen omdat vrouwelijk naakt sociaal gezien veel meer geaccepteerd is.
PRINTLIJSTEN | PRINTS
We vragen prints op bij de KPN. Providers houden op printlijsten je belgedrag bij ten behoeve van de facturering: wie heeft er wanneer en hoe lang met welk nummer contact gehad. Recherche checkt bij reguliere opsporingsonderzoeken vaak als eerste of de gevonden nummers op de lijsten van een verdachte in hun systemen bekend zijn.
PRIO 1
Meldkamerjargon voor een ernstige melding.
PROCESVERBAAL VAN BEVINDINGEN
Een procesverbaal van bevindingen is een procesverbaal, waarin een opsporingsambtenaar op eigen initiatief (of op verzoek van een officier van justitie) nieuwe of aanvullende feiten vermeldt met betrekking tot een (vermoedelijk) gepleegd strafbaar feit. In een pv van bevindingen zijn niet altijd alle feiten en omstandigheden van het vermoedelijk gepleegde strafbare feit bekend en soms is ook de verdachte niet bekend.
PROMMEN
Verouderde term voor het lopend surveilleren in de binnenstad.
Q
QAT
Ook wel khat of Q: botanisch pepmiddel, rood-groene blaadjes, ze lijken op laurierblad. Dit stimulerende en opwekkende middel (vgl. efedrine) is in Nederland verboden en staat op lijst 2 van de Opiumwet.
R
RAPID RESPONSE TEAM
Rapid Response Teams zijn onderdeel van de Dienst Speciale Interventies. Ieder team bestaat uit drie volledig uitgeruste DSIers in een gepantserd voertuig. Ze rijden permanent rond - in heel Nederland, maar vaker in de buurt van grote steden - om zo snel mogelijk te kunnen helpen bij een mogelijke aanslag. Vaak hoeven ze alleen de lokale politie bij te staan. Maar ze zijn veel sneller ter plaatse dan wanneer ze van huis moeten komen en zich nog moeten omkleden. Voor het geval een grotere inzet nodig is, heeft de dienst een Quick Reaction Force achter de hand: extra personeel dat op locatie paraat staat. Via een speciaal DSI-alarm kunnen zelfs alle operators in Nederland worden opgeroepen. Dat gebeurde bijvoorbeeld bij de aanslag op een tram in Utrecht, in 2019.
RATELSLANG
Crimineel jargon voor een automatisch wapen.
RE-ACTIEVE SURVEILLANCE
Reageren op meldingen.
RECHTER-COMMISSARIS
Ook wel RC. Rechter die in het strafproces op actieve wijze het gerechtelijk vooronderzoek leidt. Hij wordt ingeschakeld bij de toepassing van bepaalde dwangmiddelen; de RC is als rechter lid van de rechtbank en wordt door het gerechtshof benoemd. Als de officier van justitie een nader onderzoek nodig acht om meer gegevens over de zaak te verzamelen, dan kan hij ingevolge art 181 WvSv een vordering instellen tot een gerechtelijk vooronderzoek bij de RC. De RC kan in het onderzoek ook bijzondere taken hebben, zoals het afnemen van een getuigenverhoor. De RC werkt op een aparte afdeling van de rechtbank, het kabinet rechter-commissaris. Omdat hij al in de voorfase bij strafzaken betrokken is heeft de wetgever verboden dat de RC die beslissingen heeft genomen in het gerechtelijk vooronderzoek ook de rechter of e?e?n van de rechters is die het eindoordeel geeft in een strafzaak.
RECHTSHULPVERZOEK
Een verzoek aan buitenlandse politieinstanties om medewerking o.a. voor het horen van iemand in een ander Europees land, een Europees aanhoudingsbevel of een artikel-40-verzoek, zoals een grensoverschrijdende observatie i.v.m een gecontroleerde aflevering van een partij drugs.
REDENEN VAN WETENSCHAP
Term uit het Wetboek van Strafvordering: hoe ben je aan je informatie gekomen? Gezien, gehoord, gelezen? Anderszins?
REPLIEK
Het antwoord van de Officier van Justitie op het pleidooi van de raadsman of -vrouw.
RIPPEN
Crimineel jargon voor het beroven van drugs of cash.
ROOILIJST
Een (meestal strikt geheime) lijst van de politie met adressen van te ontmantelen hennepkwekerijen.
RUS
Crimineel jargon voor een rechercheur.
S
SCHOUW
Verouderde term voor sectie, autopsie of obductie: het inwendig onderzoeken van het lichaam van een overleden persoon om onder andere de doodsoorzaak en overige ziekteprocessen te onderzoeken en/of vast te stellen.
SCHUIN OVERSTEKEN
Een verzonnen reden om iemand op te pakken.
SHOULDER SURFING
Het meekijken over de schouder van het slachtoffer wanneer hij of zij gebruik maakt van een betaalkaart bij een pinautomaat.
SLAPEN
Ook wel koud maken. Crimineel jargon voor iemand (laten) vermoorden.
SLAPPE ZAAK
Er is strafrechtelijk onvoldoende reden om de verdachte vast te houden.
SMARTIES
XTC-pillen.
SNELLE
Crimineel jargon voor amfetamine.
SNOEPJES
Crimineel jargon voor MDMA-tabletten. Ook wel snoepkes.
SOUCHE-ONDERZOEK
Bij een souche-onderzoek kun je zien of de souche (bijvoorbeeld een stuk afgescheurd plakband, aangetroffen op de plaats delict) afkomstig is van een rol die in het bezit was van de verdachte.
SPEED
Andere naam voor amfetamine of pep. Speed is meestal wit of gelig poeder. De meeste gebruikers nemen speed om niet moe te worden en langer door te kunnen gaan. Speed kan verslavend zijn en zorgt voor schade aan het gebit, de neus en de hersenen. Je kunt last krijgen van psychische klachten zoals angst, verwardheid, agressie en psychoses, lichamelijk kan het hartproblemen veroorzaken of een hersenbloeding.
SPORENDRAGERS
Voorwerpen waarop sporen achtergebleven zijn: De sporendragers, enkele kledingstukken, werden in de speciale droogkamer gedroogd en vervolgens in papieren zakken bij het dossier gevoegd.
SPOTTER
Verkenner, iemand die de mogelijkheden en opties inventariseert voor het plegen van een aanslag of liquidatie.
STAANDE HOUDEN
Als de politie je aanspreekt omdat je tegen de regels handelt, heet dat staande houden. Het is de minst beperkende actie die een opsporingsambtenaar kan uitvoeren. Bij staandehouding wordt de verdachte kort ter plaatse gehouden. Vervolgens vraagt de politieagent om de identiteitsgegevens zoals NAW-gegevens (naam, adres, woonplaats, etc.).
STAMNUMMER
Iedere rechercheur heeft een stamnummer, bv. 98844 of 9844. Ondermeer alle inlogmomenten, (bij gebruik van diensttelefoons, -desktops en -i-pads, door toegangspoortjes, bij gebruik van ondersteunende apparatuur) worden geregistreerd op het stamnummer van de desbetreffende politieman.
STAPELEN
Verhoortechniek: het achter elkaar uitspreken van eerdere constateringen en confrontaties, zonder tussenkomst van de verdachte, met het doel de druk bij de verdachte te verhogen.
STASH
Een geheime opslagplaats voor drugs, geld of wapens.
STEALTH-SMS
Tijdens een tapprocedure kan de recherche een stealth-sms naar het bewuste mobieltje sturen om de locatie te van de telefoon te achterhalen. Degene die het toestel in gebruik heeft merkt daar niets van.
STEAMING
Met anderen in een groep iemand duwen en klemzetten en vervolgens (met of zonder geweld) diens gsm of portefeuille afpakken.
STILLE
Crimineel jargon voor een rechercheur.
STIPPEN- OF STREPENCOMPLEX
Een politieman - of vrouw met een stippen- of strepencomplex is een collega die hogerop wil komen en graag bevorderd wil worden.
STORINGSLINT
Andere term voor het rood-witte afzetlint dat gebruikt wordt om een plaats delict af te zetten.
STRAFTOEWIJZING
Een veel besproken thema tussen politiemensen. De straf die door de rechter wordt opgelegd is soms niet te begrijpen voor bij de zaak betrokken rechercheurs. Een crimineel met een dossier van 100 paginas verdomt het om zijn leven te beteren, krijgt opnieuw een kans en pakt gewoon zijn leventje weer op.
STUURGROEP
Een overlegorgaan dat bepaalt welk type criminaliteit prioriteit krijgt. Bij de Amsterdamse recherche bestaat deze stuurgroep uit leden van B&W (gemeente), politie en OM.
SUMMIT
SummIT is een in Nederland ontwikkeld opsporings- en registratiesysteem van de Nationale Recherche en de opvolger van de Basis Voorziening Opsporing (BVO). Het systeem ondersteunt het volledige werkproces in rechercheonderzoeken, van eerste melding tot en met digitaal procesdossier. Met de juiste autorisatie (je logt in met je dienstnummer en een persoonlijk wachtwoord) kun je ondermeer zoeken op personen, telefoonnummers, kentekens, burgerservicenummer, naam, adres of woonplaats. Dit informatiesysteem wordt gebruikt door het Team Criminele Inlichtingen (TCI), Informatie & Intelligence Schiphol (IIS), de Bijzondere Opsporingsdiensten en de Rijksrecherche.
SUPERSNELRECHT
Dit recht wordt ingezet bij eenvoudige zaken die dan binnen drie dagen (ten tijde van de inverzekeringstelling) aan de rechter worden voorgelegd en zo snel mogelijk afgehandeld. Supersnelrecht is een onderdeel van het lik-op-stuk-beleid van politie en justitie.
SURVEILLANCEAUTO (BLAUW)
In de surveillanceautos van blauw zit een datarecorder ingebouwd, vergelijkbaar met de zwarte doos van een vliegtuig. Deze opnameapparatuur registreert permanent tijd, locatie, remgedrag, snelheid, stand van de pedalen en de werking van de airbags. Wanneer een surveillanceauto betrokken raakt bij een aanrijding (in welke vorm dan ook) kan de Verkeersongevallen Analyse VOA op die manier de laatste vijf seconden voor het ongeluk reconstrueren.
SWEEPEN
Het met behulp van softwaredetectie controleren op (verborgen) afluisterapparatuur.
T
TCI-INFORMATIERECHERCHEUR
Ook wel runners. TCI-informatierechercheurs zoeken permanent op straat naar criminele informatie. Ze plegen open of gesloten verkenningen en besluiten vervolgens om iemand aan te lopen als informant. Bij lopende zaken liefst mensen die tegen de spelers in de zaak aanzitten.
TCI-MANIPULATIE
Het is voor een ervaren rechercheur makkelijk om op verschillende tijdstippen van twee of drie kanten TCI-informatie over een collega binnen te laten stromen die de rechercheur zelf heeft verzonnen. Van anonieme informatie worden tipformulieren gemaakt die opgeborgen worden in het dossier. Wanneer de informatie voldoende zwaar is kan een gerechtelijk vooronderzoek worden gestart. De rechterlijke macht neemt genoegen met het standaard pv van de TCI-chef die zegt "dat en dat is mij bekend, ik heb die informatie gecontroleerd en juist bevonden, verder kan ik daar geen mededelingen over doen."
TINA
Methamfetamine, harddrug op lijst 1 van de Opiumwet. Poeder of kristallen, ook wel ice of crystal meth.
TOETERS EN BELLEN
Zwaailicht en sirenes.
TRAVIS
Een softwareprogramma dat bij forensisch sporenonderzoek gebruikt wordt voor sporenbeheer.
U
UITHALEN
Illegaal binnengesmokkelde drugs uit een scheepscontainer halen.
V
VEGEN
Een methode die wel bij (massaal) demonstreren zonder toestemming gebruikt wordt: iedereen zonder uitzondering aanhouden.
VEILIG STELLEN VAN BEWIJSMATERIAAL
Een forensisch rechercheur raakt bewijs- of sporenmateriaal in eerste instantie niet aan. Wanneer je dat doet, plaats je je eigen vingerafdrukken en DNA op het materiaal en vernietig je mogelijk de informatie. Hij fotografeert het materiaal van verschillende kanten en leg eventuele bijzonderheden vast. Documenten stelt hij veilig door ze met een pincet in een plastic zakje te stoppen. Biologische sporen (DNA, menselijke vloeistoffen, planten, dierlijke materialen) gaan in een papieren verpakking.
VELLEN HANGEN ERUIT
Weinig invoelend politiejargon voor een ernstige aanrijding.
VERLOFHOUDER
Een verlofhouder is iemand die een vergunning heeft voor het voorhanden hebben en vervoeren van een of meer (vuur)wapens. Voor sportschutters en schietverenigingen is zon vergunning verplicht. Het wapenverlof is maximaal 1 jaar geldig en kan worden verlengd.
VERS LIJK
Het stoffelijk overschot van iemand die nog maar kort geleden overleden is.
VICTOR
Portofoonprotocol voor overtreding van de wapen- en munitiewet.
VINGERS
Verkorte term voor veiliggestelde vingerafdrukken. De verdachte heeft na de inbraak vingertjes achtergelaten bij het uitklimmen.
VLUCHTGEVAARLIJK
Vluchtgevaarlijke gedetineerden met deze status kunnen meerdere malen per nacht fysiek gecontroleerd worden op hun aanwezigheid. Tegenwoordig worden deze controles vrijwel altijd uitgevoerd via cameratoezicht.
VOETPOST
Surveillance te voet langs bekende overlastplekken waar kleinschalig in drugs gehandeld wordt.
VOORARREST
Dagen die een verdachte doorbrengt in een politiecel of huis van bewaring voorafgaand aan zitting en uitspraak. Het voorarrest kan bestaan uit ophouding voor verhoor (maximaal 6 uur), eventueel verlenging van het verhoor uitsluitend ter vaststelling van de identiteit (maximaal 6 uur), inverzekeringstelling (maximaal 2 x 3 dagen), inbewaringstelling (maximaal 14 dagen) en gevangenhouding (maximaal 90 dagen). Die laatste twee vormen van voorarrest worden ook aangeduid als voorlopige hechtenis. De dagen die iemand in voorarrest heeft gezeten, worden van de straf afgetrokken.
VOORDEELSCHUTTER
Politiejargon voor een dealer die alleen namaakdrugs verkoopt.
VORDEREN
1. De politie mag ter plaatse je identificatiebewijs opeisen (= een ambtelijk bevel) indien het bevoegde gezag je identiteit nodig heeft om haar taak uit te voeren. 2. Politie en/of justitie mogen identificerende persoonsgegevens van een verdachte bij bedrijven en instellingen opeisen, zoals naam, adres, geboortedatum en geslacht. Persoonsgegevens betreffende iemands godsdienst of levensovertuiging, ras, politieke gezindheid, gezondheid, seksuele leven of lidmaatschap van een vakvereniging mogen niet worden opgevraagd.
VORMFOUT | VORMVERZUIM
Het Openbaar Ministerie spreekt zelf liever over procedurefout. Na bijvoorbeeld het onrechtmatig binnentreden van een woning zijn alle daardoor verkregen bewijsmiddelen onrechtmatig. In zon geval is zelfs het oordeel niet-ontvankelijk in de vervolging denkbaar.
W
WALTHER P99Q-NL
Alle politiemensen, blauw en grijs (= de recherche), beschikken over dit dienstwapen. Het pistool wordt alleen gebruikt bij de aanhouding van een vuurwapengevaarlijke verdachte of een verdachte van een ernstig misdrijf. De recherche draagt het wapen in een verdekt holster, het zogeheten burgerholster.
WALTHER P99Q-NL: STATUS
Doorgeladen betekent dat er een patroon in de afvuurkamer zit.
WAPENS VAN BLAUW
Blauw beschikt over een aantal wapens die zij alleen onder strenge voorwaarden mogen gebruiken, zoals de (uitschuifbare) wapenstok, pepperspray en het dienstwapen. Behalve de politiehond is er altijd ook nog de mond van een agent. Dat laatste wapen werkt niet altijd.
WAPENSTOK
Een tik met de korte wapenstok, gemaakt van pvc en verhard rubber, komt hard aan. Een gerichte klap op armen of benen kan voor behoorlijke kneuzingen, en soms voor botbreuken zorgen. De mobiele eenheid gebruikt naast de korte, ook een lange wapenstok, hoofdzakelijk bij grote ongeregeldheden.
WATJE
Politiejargon voor iemand die snel bekent.
WEGZAKKERTJE
Politiejargon voor een in slaap gevallen agent.
WILLEM
Politiejargon voor vuurwapengevaarlijk.
WINDOWS XP
De Nationale Politie heeft pas midden 2018 (!) afscheid genomen van de Windows-XP-software.
X
XANTIPPE
Portofoonprotocol voor overige misdrijven.
Y
YABA
Straattaal voor methamfetamine.
Z
ZAANDAM
Portofoonprotocol voor zedenmisdrijf.
ZE ZIJN ALLEBEI GELICHT EN BEVRAAGD
Beide arrestanten zijn uit hun cel gehaald en verhoord.
ZEDENKIT
Onderzoeksset Zedendelicten, de werkkoffer van de zedenpolitie met de materialen die nodig zijn voor het veiligstellen van sporen. Een forensisch medisch onderzoek na een (vermeend) zedendelict wordt altijd uitgevoerd door een gynaecoloog en/of forensisch arts in opdracht en in bijzijn van politie. Een forensisch rechercheur zorgt dat de sporen op de juiste manier veiliggesteld worden. Een zedenrechercheur bewaakt dit hele proces en legt alles goed vast voor het dossier.
ZENDMAST-GEGEVENS
De gegevens van de telecomprovider waarop te zien is op welk moment jouw telefoon een bepaalde zendmast heeft aangestraald. Een mobiele telefoon straalt bij bellen, smsen en internetten de dichtstbijzijnde zendmast aan. Achteraf kan de politie bij de telecomprovider deze zendmastgegevens opvragen zodat kan worden nagegaan waar jouw telefoon op een bepaald tijdstip was. Zodra een mobiele telefoon wordt gebruikt, wordt op het netwerk geregistreerd via welke zendmast dat gebeurt, waar de data vandaan komen en waar ze naar toe gaan. Er wordt geregistreerd wie je belt of smst en waar je internet. De inhoud, het gesprek of de webpagina zelf, wordt niet bewaard. Aan de hand van de zendmast wordt ook jouw locatie vastgelegd. Iedere dataverbinding die de gebruiker van een mobiele telefoon aangaat wordt gelogd.
ZINGEN
Politiejargon voor het afleggen van een bekentenis door een verdachte.
ZULU
Politiejargon voor de politiehelicopter. In de meldkamer kunnen de centralisten met de beelden vanuit de Zulu meekijken.
ZWA-CRI
Het Team Zware Criminaliteit (intern ook wel "bloed en tranen" genoemd). In Amsterdam had het team lange tijd een eigen vleugel op het Hoofdbureau van Politie aan de Elandsgracht. Later was het ondermeer op Schiphol gevestigd, sinds een paar jaar zit Zwa-Cri met rond de 100 rechercheurs op het Bureau aan Kabelweg 25.
ZWACRI-PROCEDURE
De melding van een zwaar misdrijf komt binnen bij de centrale meldkamer en wordt doorgegeven aan Zwa-Cri. Daar krijgt een rechercheur van dienst de zaak toegewezen door de dienstdoende chef. Daarbij worden geen vaste criteria gehanteerd, de toewijzing wordt bepaald door de praktijk. Wie is beschikbaar, welke ervaring is beschikbaar? De betreffende rechercheur gaat als eerste naar de PD, is daar leidinggevend en verantwoordelijk voor het onderzoek. Gouden regel is dat hij overal vanaf blijft en de FO (die zo snel mogelijk na veiligstelling van de PD arriveert) absoluut niet voor de voeten loopt.
ZWART
Politiejargon voor iemand met suicide- of zelfmoordneigingen.